Ongemannelijkheid tijdens de opening van Jonge Harten

Door: Willem van Oosterom

Het is vrijdag 15 November. Voor mij, Willem, betekent dit het begin van negen dagen Jonge Harten. Ik heb lekker even werk vrij gevraagd om zoveel mogelijk van het theater festival mee te krijgen. Terugkerende thema’s binnen Jonge Harten zijn herkenbaarheid en ongemakkelijkheid. Eigenlijk zit ik niet echt op ongemakkelijkheid te wachten. Maar hoe ongemakkelijk kan het zijn? Nou…

Mijn aftrap is in het Grand Theatre met Boys won’t be boys van Rikkert van Huisstede. De show is zo populair dat er links en rechts op het podium extra stoelen bij zijn gezet zodat het doet denken aan een catwalk. Om één of andere reden beland ik slechts drie stoel-lengtes van de microfoon verwijderd. Lekker ongemakkelijk weer. Voordat de microfoon bemand wordt, houdt zakelijk leider Jaukje van Wonderen een openings-speech. De voorstelling zal niet beginnen voor elke crewmember diens shout-out, en verdiend applaus krijgt.

“Het voelt als een culture shock, met alle bekende hokjes wordt de draak gestoken”

Het begint in duisternis. De lage klanken van een didgeridoo contrasteren het hoge gezang van een gedaante in een jurk. Niet geheel onverwacht met een titel als Boys won’t be boys, onthult een spotlight dat de gedaante in een jurk een man is. Rikkert van Huisstede. In het donker leek hij echter net een vrouw. En dat is ongeveer het punt van de voorstelling: mensen bewust maken van de opvattingen die heersen over wat het betekent om man te zijn. Bijvoorbeeld dat het normaal is voor een man en een vrouw om elkaar een knuffel te geven, maar dat het bij mannen onder elkaar altijd een beetje ongemakkelijk is. Gelukkig is er een tactiek om dat ongemak uit de weg te gaan. Rikkert vraagt een man in het publiek om het met hem voor te doen. Blij dat ik niet ben uitgekozen kijk ik toe naar het voor mij zo bekende gebaar. Tijdens de knuffel klopt de man met zijn hand op Rikkert’s rug bij wijze van: dit is een bro-knuffel (no homo). Na een hoop andere herkenbare voorbeelden van typische mannen dingen, krijgen een aantal gastsprekers de ruimte. Deze mannen staan om de beurt op vanuit het publiek om hun zegje te doen. Sommigen in de vorm van spoken word of dans. Voor mij voelt het als een culture-shock. De bekende hokjes die ik normaal gebruik om mijn wereldbeeld te creëren zijn hier niet van toepassing. Er wordt zelfs de draak mee gestoken.

“In de lounge, tussen de borrelende mensen, ben ik me zelfbewuster dan ooit”

Na de voorstelling worden we uitgenodigd om naar het festivalhart (in OOST) te komen voor een gratis drankje. Dat kan ik wel gebruiken Bij binnenkomst valt meteen de gigantische pluizige roze bal op.  De bal is deel van Sense Aid, over het terugkeren naar onze zintuigen. Het biedt vijf, door de stad verspreide, zintuiglijke ervaringen. De bal in OOST nodigt aan om aangeraakt te worden. Ik besluit dat ik liever proef en loop aan de bal voorbij terwijl ik mijn drankje drink. Of is dat weer iets typisch mannelijks om te doen..?

In de lounge, tussen de borrelende mensen, ben ik me zelfbewuster dan ooit. Sta ik nu op een manier die typisch hetero man is? Gedraag ik me als een typische hetero man? Is mijn gedrag niets meer dan de drang om het beeld te creëren dat ik een mannelijke man ben? Voor mijn gedachten escaleren in een existentiële crisis wordt ik afgeleid. Drie meisjes in rode overals stormen de zaal in. Ze hebben een radio mee voor beats, en droppen een mat midden op de vloer. Iedereen stapt aan de kant en de drie beginnen een dans op de mat te doen. Zo’n twintig minuten van intense dansmoves later zijn ze klaar en kom ik erachter dat ik naar STAAN heb staan kijken. Zo maak je nog eens wat mee. Rond middernacht wordt OOST als festivalhart weer tijdelijk opgedoekt. Letterlijk, aangezien de roze bal wordt bedekt met een kleed. Maar ik blijf nog een aantal uurtjes… 

De volgende dag zit ik in het Vrijdag theater bij Zusje van Silke van Kamp. Mijn hoofd dreunt nog na van gisternacht. Waarschijnlijk had ik eerder naar huis moeten gaan. De lichten en het geschreeuw in de voorstelling zijn niet waar ik met mijn brakke hoofd op zit te wachten. Toch had ik het niet willen missen. Het stuk gaat over een stel dat door een periode van rouw gaat. Het geschreeuw komt van de vrouw – ze is in alle staten. De man blijft echter rustig en probeert zichzelf af te leiden. Ik herinner me wat een dag eerder in Boys won’t be boys gezegd werd. Hoe vrouwen altijd al hun emoties tonen terwijl mannen eigenlijk alleen neutraal of boos mogen zijn. Die gedachte voegt voor mij een laag toe aan de voorstelling die op zichzelf al genoeg stof tot nadenken geeft. Wie weet geeft Zusje weer een nieuwe laag aan de volgende voorstelling. Ik ben best bereid om meer ongemakkelijkheid te verdragen om erachter te komen.

 

Festivaltickets!!

Word jij onze theateraddict en koop je een Festivalticket bij ons? Hierbij heb je meerdere voorstellingen voor een heel lekker prijsje!

Word diehard theaterfan, koop een Festivalticket!