Sien Vanmaele: de menselijke kant van Syrië

Door: Wouter Hoving

In het koffiecafé klingelen bordjes en kopjes op de achtergrond. Sien Vanmaele bestelt een koffie en onthult een geheim:

“Eigenlijk lustte ik helemaal geen koffie, maar toen ik de afgelopen tijd bij Syriërs op bezoek kwam, durfde ik eigenlijk niet te weigeren.” Ze is nu druk met haar nieuwe voorstelling Witlof from Syria, die woensdag 22 november in première gaat in The Big Building tijdens het Jonge Harten Festival. In deze voorstelling zal de toeschouwer kennis maken met verschillende Syrische smaken, geuren en andere indrukken, om op die manier een andere kant van Syrië te ervaren.

Geen vluchtelingenverhaal
“Ik wou geen vluchtelingenverhaal vertellen.” Het gaat om het leren kennen van mensen in een andere cultuur, die bij ons zijn komen wonen en waar we mee moeten leven. Sien zag in Nederland en Vlaanderen veel Syriërs om zich heen en bedacht: “Dit is een culinaire traditie waar ik me enorm toe voel aangetrokken.”

Sien werd nieuwsgierig naar Syrië. “Op het nieuws hoor je alleen de slechte dingen, maar ik wilde weten: wat eten die mensen en kan ik met hen in verbinding komen door met hen te koken.” Daarom legde Sien connecties en kwam ze bij de mensen thuis. Daar merkte ze op: “Ze zijn enorm trots op hun keuken. Ze zijn allemaal heel goed in koken. Als je dan vraagt: Wil je me dat leren want ik wil dat heel graag kunnen, dan vinden zij dat fantastisch om te doen.”

Door deze ervaringen ziet Sien de Syriërs meer als individuen: “Je hebt een beeld van die mensen en dat komt door het nieuws. Rationeel weet je wel: elk mens is verschillend. In je hoofd weet je dat. Maar op het moment dat je die mensen echt gaat ontmoeten dan denk je: wow, die mensen zijn zo verschillend. Er is niet dé Syriër, het zijn allemaal verschillende mensen. In de voorstelling schets ik niet het beeld van dé Syriër, want dat bestaat niet.”

De oorlog wilde ze aanvankelijk niet benoemen in haar voorstelling, maar het is zo sterk verbonden met de identiteit van de Syriërs: “De oorlog komt gewoon altijd binnen. Als je vraagt: ‘hoe ziet je keuken eruit?’, dan vertellen ze een heel verhaal over hun keuken en dan ‘alles is kapot door de oorlog’. Ik heb het eerst proberen te weren uit het stuk omdat ik het wilde hebben over de andere kant. Maar het hoort bij die mensen.”

Echt in Syrië is Sien trouwens niet geweest, maar op bezoek bij de families waar ze kookte, keek ze regelmatig naar foto’s en filmpjes over Syrië. Ook leerde ze de Arabische namen van veel ingrediënten. “Dus ik heb wel het gevoel dat ik in Syrië ben geweest.”

Samen koken
De voorstelling zal gaan over ‘elkaar leren kennen door koken’. “Dat klinkt makkelijk, maar dat is verschrikkelijk moeilijk”, de taal staat vaak in de weg, het is ongemakkelijk, je moet voortdurend beleefd zijn, “Je hebt geen honger meer, maar je weet dat je nog je bord moet leeg eten.” Door samen te koken leer je veel over iemands cultuur en persoonlijkheid. “Je hebt mensen die heel rustig zijn en de bladpeterselie behandelen alsof het een baby’tje is, en dan heb je andere mensen die héél chaotisch koken.”

Samen koken levert veel op: wederzijdse interesse, een toffe avond en het leren van elkaars taal en kookkunsten. “Ik zie ze niet als hulpeloos. Ik zeg gewoon: ik wil iets leren van u, ik wil u leren kennen.”

Witlof from Syria
De titel ‘Witlof from Syria” verbindt het Belgische witlof met de Syrische keuken. Althans dat was de insteek, totdat Sien uiteindelijk besloot: “Laat dat Belgische maar achterwege, ik wil met dat Syrische werken, dat is veel interessanter.” Syriërs vinden witlof overigens vies. “Als mensen het kennen, dan trekken ze vaak hun neus op.” Daarvan wil Sien het tegendeel bewijzen, zij wil laten zien dat het wel degelijk lekker kan zijn: “Ik wil dat Syriërs witlof lekker vinden.” Dat is nog een leuke uitdaging voor na deze voorstelling.

 

Ook iets voor jou?

Festivalhart. Hét hart van ons festival

Ons festivalhart zit dit jaar aan de Oosterstraat 7A, achter het Grand Theatre. Dit is hét hart en dé ontmoetingsplek van het festi­ val. Je kunt hier terecht voor een goed gesprek, een dansje of een drankje. Ook kun je hier terecht met al je vragen bij het infopunt en kun je meteen een kaartje aanschaffen.

Kom gezellig langs voor een kop koffie of een borrel in het café!