Een telefoongesprek met Freek Vielen, een woordkunstenaar over de grens

Menno van der Meulen

Door: Lies Mensink

Ver verwijderd van het Groningen waar hij zijn tienerjaren doorbracht, spreek ik Freek Vielen in Antwerpen- of nou ja door de telefoon. En dat is wat onwennig. Ik krijg gauw door dat ik mijn empathische knikken voor iets hardere “uhuh”, “ja’s” en “goh’s” moet vervangen. Over mijn gesprekspartner hoef ik me gelukkig geen zorgen te maken: Freek Vielen is een meesterverteller.

Misschien kunnen we onze ogen wel af en toe sluiten bij zijn voorstelling De aankomst van Titanic (en andere heldendichten), want volgens Freek gebeurt alles in de fantasie van de toeschouwer. “Met mijn dramaturge heb ik hard gewerkt om te zorgen dat ik de tekst op zo’n manier zeg dat iedereen alles helemaal exact voor zich ziet zoals ik het voor me ziet.”

“Het is Teirlinck”
Van iemand die afstudeerde aan de opleiding “Woordkunst” aan het Herman Terleinck Instituut kun je natuurlijk niet anders verwachten. Freek verbetert me voorzichtig: “Het is Teirlinck”. Hij vergeeft me mijn gestuntel en ik ontspan als hij vertelt waar hij zelf ook ooit voor schreef: “Ja ik heb geloof ik de allereerste Jonge Harten blog opgezet. Ik schreef toen in mijn eentje elke dag een soort column van 300 woorden”. In 2014 wint Freek Vielen opeens pats-boem de Taalunie Toneelschrijfprijs. Hoop doet leven.

Freek hield het niet alleen bij schrijven. In 2010 presenteerde hij op Jonge Harten een radioprogramma, een talkshow en speelde zijn monoloog Begin, twee jaar later volgde Liever niet: “Goede programmering” zegt hij dan ook. “Ik vond het altijd een van de fijnste festivals om te spelen en te zijn. Je bent ver weg van de theaterwereld ergens. Bij andere festivals komen er heel veel “theatermensen” op af, collega’s, programmeurs. Groningen is iets “gewoner” en minder op zoek naar de hype. Daardoor is er veel ruimte om gewoon met het vak bezig te zijn en mooie dingen te maken.”

Nadenken door middel van schrijven
Mooie dingen maken dat doet hij nog steeds. Op een schrijverscongres in Sicilië ontstond het idee voor De aankomst van Titanic. “Er zijn twee soorten bootjes die in Sicilië aankomen. De vissersbootjes waarin de vluchtelingen aankomen en de grote witte cruiseschepen. Dat vond ik zo’n mooi helder en mooi beeld. Freek Vielen herkende er het Europa van nu in: “geen toekomstbeeld, niet weten waar je heen gaat”.  Het waren symptomen waar Freek niet alleen Europa in herkende, maar ook een depressie. “Je kunt al die symptomen heel politiek interpreteren, bijna één op één. Dat vind ik interessant, dacht ik. Hier wil ik meer over nadenken en dat doe ik door middel van te schrijven.”

Zo schreef Freek 33 korte portretten van mensen en situaties: Heldendichten. “Helden?” vraag ik wat sceptisch. Freek antwoordt vastberaden: Ja! “Mensen die het doen met de tijd waarin ze leven, zich daarin staande proberen te houden, proberen door te gaan en er iets van te maken. Ik hoop wel dat je ziet dat er wel een soort liefde in zit voor al die personen: iedereen probeert op zijn manier het beste te doen.”

Vluchten kan niet meer
Freek Vielen speelt zijn voorstelling De aankomst van Titanic (en andere heldendichten) aanstaande vrijdag 6 oktober in het Grand Theatre. Hij opent daarmee de thema maand Vluchten kan niet meer en keert zo terug naar de stad die hij ooit ontvluchtte. Daar waar het publiek volgens de meesterverteller zo leuk is, daar waar het publiek dit keer waarschijnlijk veel Vielens en ten minste één Mensink bevat.

Eten!..

Zoals je van ons gewend bent is er ook dit jaar weer een heerlijke festivalhap voor €12,50. Kom langs in het Festivahart en koop bij de kassa je voucher om bij ons aan te schuiven!

Iedere dag een bijzondere festivalhap!