In The Machine verliezen woorden hun betekenis

Door: Devi Smits

Felle lichten schijnen recht in de ogen van het publiek. Op het podium zien we daardoor enkel vier silhouetten op een stoel de zaal in kijken. Een scherm zakt naar beneden, het felle licht wordt geblokkeerd en de machine kan opgestart worden.

The Machine van Orion Maxted (een Engelstalig stuk) bestaat uit vier spelers – vier onderdelen van één machine – die om de beurt een woord of meerdere woorden uiten die vervolgens herhaalt worden door de volgende spelers. Er treedt echter soms een defect op in de machine waardoor er variaties ontstaan in de woorden: het laatste woord van de zin wordt veranderd, hetzelfde woord wordt al stotterend uitgesproken of er wordt een compleet nieuwe zin geuit. Zo gaat de machine van woord naar woord, van zin naar zin.

De woorden kunnen verband hebben met de woorden van de vorige speler; veel vaker hebben ze dat niet. De woorden die op het podium geuit worden staan los van een context, het zijn enkel woorden. De machine spreekt geen gibberish; de woorden die worden uitgesproken kennen en gebruiken we allemaal. Maar in de The machine worden deze woorden niet gebruikt om een verhaal te vertellen of om een boodschap over te brengen. De woorden zijn geen instrument om iets te zeggen maar staan op zichzelf. Hierdoor ontstaat een vervreemdende ervaring: woorden verliezen hun betekenis.

De voorstelling begint met één woord: we, we, we, herhalen de spelers elkaar. Vanuit dit vetrekpunt worden een uur lang nieuwe woorden en zinnen gekweekt door middel van nieuwe associaties. Tegen het einde van de voorstelling worden de zinnen weer simpeler, tot de machine uiteindelijk helemaal stil valt en alleen nog maar kan gebaren.

Wanneer de machine goed op gang komt is het fascinerend om naar de uitgestoten klanken te luisteren, helemaal op de momenten dat de spelers van hun stoelen af komen en de machine werkelijk begint te leven. Er zijn ook momenten in de voorstelling geweest dat mijn fascinatie veranderde in verveling. Gaan we nog ergens heen met al deze woorden? Dat gebeurt niet maar ondertussen is de machine alweer overgestapt op een nieuwe zin die, ondanks de afwezigheid van een verdere context, toch grappig is of ontroerend kan zijn. En luister ik weer met aandacht naar de bizarre woordenbrij van deze menselijke machine.

Ons festivalhart

Ons festivalhart zit dit jaar wederom aan de Oosterstraat 7a, in de steeg achter het Grand Theatre. Kijk om het hoekje en vind ons daar! Dit is hét hart en dé ontmoetingsplek van het festival. Je kunt hier terecht voor een goed gesprek, een drankje en elke avond draait er een DJ. Wat ons betreft kunnen de voeten dus van de vloer! Ook kun je hier terecht met al je vragen bij het infopunt en kun je meteen een kaartje aanschaffen bij de kassa.

Kom gezellig langs voor een kop koffie of een borrel in het café!