De weg naar idealisme is een doolhof

Iris Pepping

Door: Anna Dijk

Politiek verslaggever Anna Dijk bezocht de open repetitie van Monte Verità van Eline Arbo, een voorstelling van NNT Raw

Monte Verità is een voorstelling over ideologie. Over hoe je je idealen kan verwezenlijken en waar de grenzen liggen van wat mogelijk is. De voorstelling begint bij de Monte Verità (berg van de waarheid), een groep jonge anarchisten en kunstenaars die begin 20e eeuw naar een berg in Zwitserland vluchtten om daar een nieuwe samenleving op te richten. De personages – allemaal poedelnaakt – beginnen vrolijk te vertellen wat ze allemaal wilden bereiken en welke bekende kunstenaars en denkers ze allemaal geïnspireerd hebben. Maar is hun experiment geslaagd? Hun samenleving bestaat niet meer en ze hebben wel veel mensen geïnspireerd, maar niet het systeem omver kunnen werpen zoals ze hoopten.

De prijs van ultieme vrijheid

Al snel wordt het ruzie. De ideologieën van de revolutionairen blijken toch niet zo met elkaar te overlappen als ze in eerste instantie dachten, en geen van hen wil concessies doen. De prijs van ultieme vrijheid is blijkbaar dat je gezamenlijk niks voor elkaar krijgt.

Nadat de Monte Verità uit elkaar is gevallen geeft de voorstelling ons nog meer mogelijkheden. Elk beeld dat neergezet wordt kan zowel positief als negatief geïnterpreteerd worden. Een ritmische dans die iets wegheeft van een mars bereikt meer dan de woorden uit het eerste gedeelte, maar dat gaat ten koste van individualiteit. Als de spelers de complexiteit van de problemen willen omvatten bezwijken ze. Er zijn zo veel mogelijkheden en complicaties, hoe kunnen zij daar als individu nou invloed op uitoefenen “op wereldniveau snap je“. En als ze het publiek oproepen om gewoon een steentje bij te dragen (“zo moeilijk is het toch niet “) blijkt dat ze het probleem onderschatten.

Deze interpretatie van het stuk is wellicht te letterlijk en het is goed mogelijk dat je zelf hele andere ideeën hebt. De voorstelling is een stuk abstracter nadat de Monte Verità uit elkaar is gevallen. Dan staat het meerdere interpretaties toe, dat bleek uit de interpretaties van het publiek tijdens het nagesprek.

De ideale wereld

Dat multi-interpretabele maakt de voorstelling interessant. De ideale wereld ziet er blijkbaar voor iedereen anders uit. Regisseur Eline Arbo zei in het nagesprek zelf ook dat het uitgangspunt van de voorstelling hoopvol was, “maar gisteren vroegen we ons af of het wel zo hoopvol was”. Misschien gaat het creëren van een utopie wel altijd ten koste van iets wezenlijks. Maar misschien hoeven we die utopie ook niet per se te realiseren. In het nagesprek zei Eline Arbo dat idealisme eigenlijk een vorm van pure verbeelding is: het vermogen om je een andere wereld voor te stellen.

Terwijl ik dit schrijf vraag ik me al de hele tijd af hoe ik dit stuk af moet sluiten. Een conclusie zou de complexiteit van de voorstelling misschien teniet doen en dat zou zonde zijn. Monte Verità biedt net zoveel antwoorden als het vragen stelt. Het is een doolhof waar je in kan blijven verdwalen tot lang nadat de voorstelling is afgelopen. En ik heb het de uitgang in elk geval nog niet gevonden.

Monte Verità gaat donderdag 23 november op Jonge Harten in première

Ook iets voor jou?

Blog / / door: Leonie Zuidersma

Vrijheid is blijheid, of toch niet?

“Vrij zijn, ik wil alleen maar vrij zijn…” Marco Borsato had het ook al, de wil om vrij te zijn. Net als de zes personages…

Ons festivalhart

Ons festivalhart zit dit jaar wederom aan de Oosterstraat 7a, in de steeg achter het Grand Theatre. Kijk om het hoekje en vind ons daar! Dit is hét hart en dé ontmoetingsplek van het festival. Je kunt hier terecht voor een goed gesprek, een drankje en elke avond draait er een DJ. Wat ons betreft kunnen de voeten dus van de vloer! Ook kun je hier terecht met al je vragen bij het infopunt en kun je meteen een kaartje aanschaffen bij de kassa.

Kom gezellig langs voor een kop koffie of een borrel in het café!